Jednolity Plik Kontrolny – podstawowe informacje

Każdy przedsiębiorca będący czynnym płatnikiem VAT od 1 stycznia 2018 roku podlega obowiązkowi comiesięcznego wysyłania plików JPK_VAT do Ministerstwa Finansów. Stamtąd dokumenty księgowe trafiają do właściwych miejscowo Urzędów Skarbowych. Z obowiązku należy skrupulatnie się wywiązywać, ponieważ zaniedbania w tym zakresie powodują odpowiedzialność karnoskarbową.

Jednolity Plik Kontrolny został wprowadzony do polskiego porządku prawnego już kilka lat temu. W ustawach podatkowych zostały wskazane okresy przejściowe, w ramach których poszczególne grupy przedsiębiorców zostały czasowo zwolnione z przesyłania JPK_VAT. Obowiązkiem tym sukcesywnie zostały objęte średnie firmy. Od 1 stycznia bieżącego roku każde przedsiębiorstwo, które płaci VAT, zobowiązane jest do przesyłania pliku JPK_VAT do Ministerstwa Finansów.

Jedynie plik JPK_VAT przedsiębiorcy mają obowiązek wysyłać co miesiąc. Pozostałe dokumenty składające się na Jednolity Plik Kontrolny (między innymi elektroniczna księga przychodów i rozchodów, wyciąg bankowy czy magazyn) wysyłane są jedynie na wezwanie Urzędu Skarbowego. Wszystkie wysyłane dane należy opatrzyć podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym ePUAP. System, w którym umieszcza się pliki, generuje Urzędowe Poświadczenie Odbioru, które zaleca się wydrukować.

Jeżeli dana firma korzysta ze zwolnienia podmiotowego lub przedmiotowych z VAT, nie jest zobowiązana do comiesięcznego przesyłania plików. Może to jednak robić dobrowolnie. Zaletą takiego rozwiązania jest możliwość uniknięcia kontroli skarbowej w miejscu prowadzenia działalności. W takiej sytuacji urzędnicy przeprowadzają kontrolę na podstawie plików, które zostały przesłane na ich wezwanie. Analogiczna sytuacja występuje w przypadku podmiotów wykonujących wyłącznie usługi ze stawką VAT na poziomie 0%.

W obowiązujących przepisach nie wskazano, jaka sankcja grozi przedsiębiorcom, którzy nie wysłali na czas wymaganych plików JPK. Najczęściej wskazuje się, że w takim wypadku osoba prowadząca działalność naraża się na karę porządkową z art. 262 ordynacji podatkowej. Należy jednak wskazać stanowisko odrębne, w myśl którego działanie tego typu wyczerpuje znamiona udaremniania lub utrudniania czynności kontroli skarbowej. W takiej sytuacji orzekana jest grzywna, której wartość może sięgnąć nawet 720 stawek dziennych grzywny.